|
ХАРАКТЕРЫНЋЫ КЊРСЂТАктүш Таняны ярата иде. Кичләр буена ул Таняның итәгенә ятып җылына иде, башын аның тезенә куеп. Көндез йөргән вакытта аны инешкә кадәр озата иде. Ул бәйләгәндә җеп йомгагын идәндә тәгәрәтеп йөгертә иде. Чын күңелдән булган дуслыкка горурлана иде. Көннәр җиңел үтә иде. Актүш Таняның кәефен бозырга курка. Чөнки ул һәр вакытта ягымлы. Ләкин хәзер шул «Характер» белән «Теләмим» бар нәрсәгә комачау булып тора. Джек: «Монсыз мәче баласы йомшак балчык булыр, — ди.Актүш бөтенләй буталып бете, ә кайвакытларда үзен сәер тота иде. Ул ике мәче булган сыман. Берсе – Актүш, ә икенчесе – Теләмим. Бер яртысы бер әйбер эшли, ә икенчесе читкә тарта. Шулай итеп ул гел уңайсыз хәлләргә чума иде.- Актүш, иртәгә Мәңге имән янына барабыз, — дип иркәләп әйтте Таня, бәйләвен ала-ала. Йомгаклар кечкенә туплар сыман идәннән тәгәрәп киттеләр. Актүш башта уйнарга омтылмакчы булган иде дә, ләкин шул ук мизгелдә киресен уйлап алды. Кәефе бозылган иде. Өстәвенә, ул үзен ничек итеп дөрес тотарга икәнен дә белмәде. Беркемнән дә сорарлык түгел. Оят та шунда. Джекның мәңгелек бәйләнүләре аны бөтенләй чуалтып бетерделәр. Аңа охшаган бар нәрсәләр янында түгел, ә еракта сыман. Аларны «Теләмим» дигән комачаулык каплап тора. Актүш үзе уйлап чыгарган киртә аркылы сикерә дә борыны белән бәрелә сыман. Болар аны бик туйдырды.Таня үзенең тыныч кына әйтелгән үтенече белән аны уйларыннан тартып чыгарды:- Миңа кызыл йомгакны алып кил әле.Бүлмәдә Актүш белән Танядан башка беркем дә булмаса да ул ашыгып тормады. Таня утырган урынынннан тора башлап, иелеп, бер кулы белән йомгак юнәлешенә таба сузылды. Мәче баласына читен булып ките дә һәм ул барысын да бер мизгелдә төзәтергә теләп, тиз генә каршыга чапты. Бу вакытта ишек ачылып Таняның әнисе килеп керде. Ишекнең тар арасында Джекның да башы күренде.- Ха, ха, онытма, йомшак балчык, — дип көлеп өрде ул.Актүшнең эчендә нәрсәдер кысылып ките.- Җитәр миңа, — дип кисәт кенә карарга килде ул. – Иртәгә Таня белән бернинди дә «Теләмим»сез мәңге имән янына барачакмын.Аңа өстеннән авыр йөк төшкән сыман җиңел булып китте. Мәче баласы тынычланып тәмле йокыга чумды.Кояш нуры аларны уятып та җибәрде. Башта Таня торды.- Актүш, кара әле, күк нинди аяз, бер болыт та юк! Бүген матур көн булачак!Дуслар җыена да башладылар. Берничә минуттан букча бутербродлар һәм гербарий өчен әзерләнгән кечкенә тартмалар белән тулы иде. Таня әнисен үбеп ишеккә таба юнәлде. Актүш аның артыннан иярде. Джек яныннан үтеп китәргә кирәк бит әле. Чыннан да каравыллап тора торгандыр.Ишек алдында шулкадәр тавыш купкан, мәш киләләр. Кояш иртәдән үк барысын да күтәргән. Эт баласы җинел җиңүгә өметләнеп капка төбендә саклап тора. Актүшне күреп алгач ук үзенең пластилин турындагы җырын башлап җибәрмәк иде дә… Ләкин алай барып чыкмады шул!..Актүшнең бөтен тәне аркылы «Теләмим» яшен кебек дөбердәп үтеп китте.- Бүтән аны тыңламыйм.Аркасы дуга кебек киерелде. Йоннары үрә торды. Ике сикерүдә мәче баласы этнең өстенә дә утырды. Эт баласы, анны селкетеп төшерергә теләп, бер урында әйләнә башлады. Актүшнең гадел ачуы Джекның аркасына төште, очлы тырнаклары белән аның тиресен тишә иде.Вакыт үтте, тынгысызлык терекөмеш баганасы сыман төшеп юкка чыкты. Актүш тырнакларын җибәрде дә җиргә сикереп төште. Бу чордан алып эт баласы аны кызыксындырмый да иде инде. Хәзер «Характер» да, ахмак «Теләмим» дә юк булды. Барысы да элеккегә әверелде.Таня Актүшнең тигез, тыныч һәм акрынрак баруын сизеп алды.- Актүш, — дип олыларга әйткән сыман эндәште ул аңа хәзер.
- Кара әле син аңа! – дип Таняның әнисенең сүзләре ишетелде арттан. – Менә сиңа характер! Гел әнисенеке кебек.
ВИЯВИ ХАРАКТЕРТоська любив Таню. Вечорами грівся в складках її спіднички, поклавши мордочку на коліна, супроводжував до річки під час денних прогулянок, катав клубочки по підлозі, коли вона в’язала, і дуже пишався їх щирою дружбою. Дні проходили легко і злагоджено. Тоська боявся засмутити Таню, адже вона завжди така ласкава, але зараз усьому перешкодою був якийсь “характер” і це безглузде “не хочу”. Джек стверджує, що без цього кошеня — глина.Тоська, немов заплутався, і часом навіть дивно став себе поводити. Неначе їх стало двоє: один — Тоська, а другий — Не хочу. Перша його половина робила одне, а друга — тягнула вбік, після чого він обов’язково потрапляв у халепу, накликаючи на себе всілякі прикрості.— Тосенько, підемо завтра до Вічного дуба, — лагідно промовила Таня, дістаючи в’язання. Клубочки покотилися по підлозі, стрибаючи, наче м’ячики. Тоська хотів було погратися, але зразу ж передумав. Настрій був зіпсований, до того ж він не знав, як правильно себе повести. Запитати було нікого та й соромно. Ці нескінченні дошкуляння Джека зовсім збили його з пантелику. Все, що він любив, тепер було не поруч, а десь далеко, на його шляху виникала перешкода з назвою “не хочу”. Тоська прагнув подолати вигадану перепону, але весь час чіпляв її носом. Все це неабияк набридло.Таня відірвала його від роздумів тихим проханням:— Будь ласка, принеси мені червоний клубочок.У кімнаті, крім Тоськи і Тані, нікого не було, але він не став поспішати. Дівчинка підвелася з крісла і, нахилившись, однією рукою притримуючи в’язання, потяглася до клубка. Кошеняті стало ніяково, і воно вирішило все миттю виправити і швидко побігло назустріч. У цей час відчинились двері, ввійшла Таніна мати, і руда пика Джека з’явилась у вузькій щілині.— Ха-ха, не забувайся, глино, — загарчав він їдко. Щось у душі в Тоськи стислося до болю.— З мене вистачить, — вирішив він твердо. — Завтра я піду з Танею до Вічного дуба без усякого “не хочу”.Йому стало трохи легше, немов якийсь тягар звалився з плечей. Кошеня заспокоїлось і нарешті заснуло.Коли наступного ранку друзі прокинулись, сонечко вже посміхалося їм і привітно вабило своїм промінчиком.— Тосенько, дивись, яке ясне небо, жодної хмаринки! Сьогодні буде чудовий день!Таня з Тоською почали збиратися. Через декілька хвилин сумка вже була наповнена бутербродами і коробочками для гербарію. Поцілувавши маму, Таня попрямувала до дверей. Тоська біг хвостиком. Але ще треба було пройти мимо Джека, — напевно, він уже вартує.У дворі стояв веселий гамір: вранішнє сонечко всіх підняло на ноги. Руде щеня, як на зло, терлося біля самої хвіртки з передчуттям легкої перемоги. Угледівши Тоську, воно почало наспівувати свою “пластилінову” пісеньку. Але, ні!..“Не хочу! — громом прогриміло в усьому Тоськиному тілі. — Не хочу більше його слухатись!” Спина вигнулась, немов її скривила вогняна дуга. З наїжаченою шерстю, у два стрибки кошеня осідлало рудого Джека. Бридке щеня, намагаючись його скинути, крутилося на місці. Вся сила Тосьчиного справедливого обурення була на Джековій спині, гострими пазурями свердлила і пропікала йому шкіру.Минула важка хвилина витримки, і все напруження, немов ртутний стовпчик, спало нанівець. Тоська розслабив пазурі і байдуже зіскочив на землю. З цієї миті щеня було йому нецікаве. Не існувало ні “характеру”, ні бридкого “не хочу”. Усе повернулося на колишнє місце, але по-іншому.Таня помітила — Тоська йшов якось по-новому: рівно, спокійно, трохи поволі.— Тосю, — покликала вона, уперше назвавши його дорослим ім’ям.— Ти подивись на нього! — долинув голос Таніної матері. — Ну, й характер, точнісінько, як у старої Мурки!
|